Viettel công bố công nghệ laser quân sự tại triển lãm SAHA Istanbul 2026
Istanbul — Tháng 5/2026, Viettel High Tech trở thành doanh nghiệp Việt Nam đầu tiên tham gia triển lãm quốc phòng SAHA Istanbul — một trong những sự kiện quốc phòng - hàng không lớn của khu vực Á-Âu, quy tụ khoảng 1.700 doanh nghiệp từ 120 quốc gia. Bên cạnh hơn 70 sản phẩm thuộc 8 lĩnh vực công nghệ cao (radar, tác chiến điện tử, UAV, quang điện tử...), điểm được chú ý nhất là công nghệ laser công suất cao (HEL) — một hướng đi mới trong lĩnh vực vũ khí năng lượng định hướng.
Vì sao laser đang là xu hướng toàn cầu
Khác với tên lửa hay pháo phòng không, laser công suất cao dùng chùm năng lượng tập trung để vô hiệu hóa mục tiêu, với chi phí mỗi lần bắn được nhiều nguồn ước tính chỉ vài đến vài chục USD — thấp hơn đáng kể so với một quả tên lửa phòng không có giá hàng trăm nghìn USD. Đây là lý do nhiều quốc gia đã đầu tư vào công nghệ này: Mỹ với hệ thống DE M-SHORAD (50kW, gắn trên xe Stryker), Israel với Iron Beam, Trung Quốc với LW-30, Thổ Nhĩ Kỳ với ALKA-KAPLAN, và Anh với DragonFire.
Vị trí của Viettel
Theo thông tin công bố tại sự kiện, Viettel đã hợp tác với nhiều tập đoàn quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ (HAVELSAN, STM, TUBITAK BILGEM...) trong các lĩnh vực gồm tác chiến điện tử, UAV, hệ thống chống UAV và laser công suất cao. Trang web của Viettel High Tech cũng liệt kê năng lực tạo và điều khiển chùm tia laser công suất cao trong mục quang điện tử — cho thấy công nghệ lõi đã ở mức làm chủ tại phòng thí nghiệm.
Hướng đi được Viettel theo đuổi là hợp tác phát triển và làm chủ công nghệ, thay vì mua nguyên hệ thống — tương tự cách tập đoàn này từng làm với radar cảnh giới và mạng 5G quân sự trước đây.
Ứng dụng gần nhất: chống UAV
Trong bối cảnh UAV giá rẻ, kể cả tấn công theo bầy đàn, đang là mối đe dọa ngày càng lớn (như thực tế tại Ukraine, Trung Đông), laser HEL được xem là lớp phòng thủ bổ sung hợp lý: dùng để đối phó mục tiêu nhỏ, chi phí thấp, trong khi tên lửa đắt tiền được dành cho mục tiêu lớn hơn — mô hình phòng thủ đa lớp mà Mỹ, Israel cũng đang áp dụng.
So với khu vực
Trong Đông Nam Á, một số nước như Thái Lan, Indonesia, Singapore đã có nghiên cứu bước đầu về chống UAV hoặc laser công suất thấp, nhưng theo thông tin công khai, chưa có quốc gia nào hoàn thiện một hệ thống HEL công suất cao. Nếu Viettel tiến đến sản phẩm hoàn chỉnh, Việt Nam có thể là nước đi đầu khu vực ở lĩnh vực này.
Thách thức phía trước
Giới chuyên gia lưu ý phát triển laser công suất cao cho tác chiến thực tế còn nhiều rào cản: nguồn điện lớn, hệ thống tản nhiệt, hiệu suất giảm trong điều kiện thời tiết xấu (mưa, sương mù), và chi phí đầu tư ban đầu cao. Đây là những thách thức chung mà mọi quốc gia theo đuổi công nghệ này đều gặp phải, không riêng Việt Nam.
Bài viết tổng hợp từ thông tin công bố tại triển lãm SAHA Istanbul 2026 và các nguồn mở liên quan.